ขั้นตอนพิธีการนำเข้าทางทะเล ตั้งแต่เรือเข้าจนของออกจากท่า

2026-10-02 · อ่าน 8 นาที

ผู้นำเข้าส่วนใหญ่รู้ว่าต้อง "เคลียร์ของ" แต่ไม่รู้ว่าระหว่างนั้นเกิดอะไรขึ้นบ้าง พอของค้างจึงไม่รู้ว่าติดตรงไหนและต้องเร่งใคร

สรุปสั้น

เอกสารชุดหลักควรครบก่อนเรือถึงท่า ไม่ใช่หลังเรือถึง
ใบตราส่ง (B/L) ต้องแลกเป็นใบปล่อยสินค้า (D/O) กับสายเรือก่อน จึงจะรับของได้
ใบขนสินค้าขาเข้ายื่นผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ของกรมศุลกากร แล้วระบบจะจัดช่องตรวจให้
ช่องเขียวปล่อยเร็ว ช่องแดงต้องเปิดตรวจ ซึ่งกินเวลาเพิ่มหลายวัน
ตัวนับ free time เดินตั้งแต่ของลงจากเรือ ไม่ได้รอให้เอกสารพร้อม

การนำเข้าทางทะเลหนึ่งชิปเมนต์ผ่านมือหลายฝ่าย ทั้งผู้ขายต้นทาง สายเรือ ท่าเรือ กรมศุลกากร หน่วยงานที่ออกใบอนุญาต และตัวแทนออกของ ถ้าไม่เห็นภาพรวมว่าใครทำอะไรตอนไหน เวลาของค้างจะไม่รู้ว่าต้องเร่งใคร บทความนี้ไล่ให้เห็นทั้งเส้นทาง

ภาพรวมทั้งกระบวนการ

ขั้น	เกิดอะไรขึ้น	ใครรับผิดชอบ
1	ผู้ขายส่งของขึ้นเรือ ออกเอกสารชุดหลัก	ผู้ขาย / ตัวแทนต้นทาง
2	สายเรือแจ้งกำหนดเรือเข้า และส่งใบแจ้งของถึง (Arrival Notice)	สายเรือ
3	ชำระค่าระวางและค่าใช้จ่ายปลายทาง แลกใบตราส่งเป็นใบปล่อยสินค้า	ผู้นำเข้า
4	จัดทำและยื่นใบขนสินค้าขาเข้าทางอิเล็กทรอนิกส์	ตัวแทนออกของ
5	ชำระอากรและภาษี ระบบจัดช่องตรวจ	ผู้นำเข้า / กรมศุลกากร
6	ตรวจปล่อยที่ท่า แล้วลากตู้หรือรับของออก	ตัวแทนออกของ / ผู้ขนส่ง

1. เตรียมเอกสารก่อนเรือถึง

ชุดเอกสารพื้นฐานคือ ใบกำกับราคาสินค้า (Commercial Invoice) ใบรายการบรรจุหีบห่อ (Packing List) ใบตราส่ง (Bill of Lading) และถ้าใช้สิทธิลดอากรตามความตกลงการค้าเสรี ต้องมีหนังสือรับรองถิ่นกำเนิดสินค้าด้วย

สินค้าบางประเภทต้องมีใบอนุญาตจากหน่วยงานเจ้าของเรื่องก่อน เช่น อาหารและเครื่องสำอาง เครื่องมือแพทย์ อุปกรณ์สื่อสาร หรือสินค้าที่ต้องได้มาตรฐานบังคับ ใบอนุญาตเหล่านี้ขอไม่ทันข้ามคืน ต้องเริ่มตั้งแต่ก่อนสั่งซื้อ ไม่ใช่ตอนของมาถึงแล้ว

ขอชุดเอกสารร่างจากผู้ขายตั้งแต่ก่อนเรือออก แล้วให้ตัวแทนออกของตรวจก่อน การแก้ใบตราส่งหลังเรือออกทำได้ยากและมีค่าใช้จ่าย

2. แลกใบตราส่งเป็นใบปล่อยสินค้า

ใบตราส่งเป็นหลักฐานกรรมสิทธิ์ สายเรือจะไม่ปล่อยของจนกว่าจะได้รับคืนและเก็บค่าใช้จ่ายปลายทางครบ เมื่อเรียบร้อยสายเรือจะออกใบปล่อยสินค้า (Delivery Order) ให้

ถ้าผู้ขายส่งใบตราส่งต้นฉบับมาทางไปรษณีย์แล้วเอกสารมาช้ากว่าเรือ ของจะค้างทั้งที่ทุกอย่างพร้อม วิธีเลี่ยงคือตกลงกับผู้ขายให้ใช้ระบบปล่อยสินค้าแบบไม่ต้องใช้ต้นฉบับ (Telex Release หรือ Surrender B/L) ตั้งแต่ตอนทำสัญญา

3. ยื่นใบขนสินค้าขาเข้า

ปัจจุบันการยื่นใบขนสินค้ากับกรมศุลกากรทำผ่านระบบอิเล็กทรอนิกส์ ข้อมูลที่ต้องกรอกคือพิกัดศุลกากรของสินค้า ราคาศุลกากร สิทธิพิเศษทางภาษีที่ขอใช้ และข้อมูลการขนส่ง

สองจุดที่ผิดแล้วแพง คือ พิกัดศุลกากร และ ราคาศุลกากร พิกัดผิดทำให้อัตราอากรผิดและอาจพลาดสิทธิ FTA ส่วนราคาที่สำแดงต่ำกว่าที่ควรจะถูกประเมินใหม่พร้อมเบี้ยปรับ

4. ช่องตรวจ: เขียวกับแดงต่างกันอย่างไร

หลังยื่นใบขนและชำระค่าภาษีอากร ระบบจะจัดช่องตรวจตามเกณฑ์ความเสี่ยง

ช่องเขียว — ปล่อยโดยไม่เปิดตรวจ ใช้เวลาน้อยที่สุด
ช่องแดง — ต้องเปิดตรวจสินค้า อาจเป็นการเอกซเรย์หรือเปิดตู้จริง บวกเวลาเพิ่มได้หลายวัน และมีค่าใช้จ่ายในการยกตู้และแรงงาน

ผู้นำเข้าเลือกช่องเองไม่ได้ แต่ลดโอกาสเจอช่องแดงได้ด้วยการสำแดงให้ตรงกับของจริงอย่างสม่ำเสมอ ประวัติการสำแดงที่สะอาดมีผลต่อการประเมินความเสี่ยงในระยะยาว

5. รับของออกจากท่า

เมื่อผ่านการตรวจปล่อยแล้ว จึงลากตู้หรือรับของออกได้ ขั้นนี้ต้องนัดรถล่วงหน้า โดยเฉพาะช่วงใกล้วันหยุดยาวที่คิวรถแน่น

จุดที่ทำให้ของค้างท่าบ่อยที่สุด

สาเหตุ	ป้องกันอย่างไร
ใบตราส่งต้นฉบับมาไม่ทัน	ตกลงใช้ Telex Release ตั้งแต่ทำสัญญา
ใบอนุญาตยังไม่ออก	เริ่มขอก่อนสั่งซื้อ ไม่ใช่ก่อนเรือถึง
หนังสือรับรองถิ่นกำเนิดผิดรูปแบบ	ส่งไฟล์ร่างให้ตรวจก่อนผู้ขายออกตัวจริง
รายละเอียดสินค้าไม่ตรงกันระหว่างเอกสาร	ตรวจชื่อสินค้า จำนวน น้ำหนัก ให้ตรงกันทุกฉบับ
ยังไม่ได้ชำระค่าใช้จ่ายปลายทาง	ขอใบแจ้งหนี้ล่วงหน้าตั้งแต่ได้ Arrival Notice

เรื่องเวลาที่ต้องเข้าใจ

ตัวนับระยะเวลาใช้ตู้ฟรีเริ่มเดินตั้งแต่ของลงจากเรือ ไม่ได้รอให้เอกสารของเราพร้อม ดังนั้นทุกวันที่เสียไปกับการตามเอกสาร คือวันที่กินโควตาฟรีไปแล้ว ถ้าหมดโควตาจะมีค่าปรับรายวันตามมา

ขั้นตอน ระยะเวลา และเงื่อนไขเอกสารเปลี่ยนแปลงได้ตามประกาศของกรมศุลกากรและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สำหรับชิปเมนต์จริงควรยืนยันกับตัวแทนออกของก่อนทุกครั้ง

#พิธีการศุลกากร #นำเข้า #ใบขนสินค้า #ตรวจปล่อย #ชิปปิ้ง #กรมศุลกากร

คลังความรู้