ของต้องห้าม ของต้องกำกัด และใบอนุญาตนำเข้า: ต้องเช็กอะไรก่อนสั่งของ

คำถามที่ควรถามก่อนสั่งของจากต่างประเทศไม่ใช่ "เสียภาษีเท่าไร" แต่คือ "ของนี้นำเข้าได้ไหม และต้องขออนุญาตอะไรหรือเปล่า" เพราะภาษีจ่ายแล้วจบ แต่ของที่นำเข้าไม่ได้คือเงินที่จมไปทั้งก้อน

สองคำที่ต้องแยกให้ออก

รายการที่แน่นอนว่าสินค้าใดอยู่กลุ่มไหนเป็นไปตามกฎหมายและประกาศที่ใช้บังคับอยู่ และมีการปรับปรุงเป็นระยะ บทความนี้อธิบายหลักการ ไม่ใช่รายการอ้างอิง

ใบอนุญาตไม่ได้ออกโดยกรมศุลกากร

จุดที่เข้าใจผิดกันมากที่สุด กรมศุลกากรเป็นผู้ ตรวจ ว่ามีใบอนุญาตครบหรือไม่ แต่คนออกใบอนุญาตคือหน่วยงานที่ดูแลสินค้านั้นโดยตรง

• อาหาร ยา เครื่องสำอาง เครื่องมือแพทย์ — สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา
• สินค้าที่มีมาตรฐานบังคับ — สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม
• อุปกรณ์วิทยุและโทรคมนาคม — หน่วยงานกำกับดูแลกิจการโทรคมนาคม
• พืช เมล็ดพันธุ์ และผลิตผลทางการเกษตร — กรมวิชาการเกษตร
• สัตว์และผลิตภัณฑ์จากสัตว์ — กรมปศุสัตว์
• วัตถุอันตราย — หน่วยงานเจ้าของเรื่องตามประเภทของวัตถุนั้น

หลายรายการต้องขึ้นทะเบียนผลิตภัณฑ์ก่อน แล้วจึงขอใบอนุญาตนำเข้าได้ ขั้นตอนขึ้นทะเบียนใช้เวลานานกว่าที่คนส่วนใหญ่คาดไว้มาก

พิกัดศุลกากรคือกุญแจของการตรวจสอบ

วิธีตรวจว่าสินค้าเข้าข่ายควบคุมหรือไม่ เริ่มจากหาพิกัดศุลกากรของสินค้านั้นก่อน เพราะประกาศควบคุมอ้างอิงพิกัดเป็นหลัก ไม่ได้อ้างอิงชื่อทางการค้า

สินค้าสองอย่างที่ดูคล้ายกันอาจอยู่คนละพิกัดและมีเงื่อนไขต่างกันสิ้นเชิง เช่น เครื่องมือที่ใช้ในบ้านกับรุ่นที่ใช้ทางการแพทย์ หรืออุปกรณ์ที่มีโมดูลสื่อสารไร้สายอยู่ข้างในกับรุ่นที่ไม่มี

อุปกรณ์อิเล็กทรอนิกส์ที่มี Wi-Fi หรือ Bluetooth อยู่ข้างใน มักเข้าข่ายต้องขออนุญาตด้านโทรคมนาคม แม้ตัวสินค้าจะไม่ได้ขายเป็นอุปกรณ์สื่อสารก็ตาม จุดนี้พลาดกันบ่อยมาก

ลำดับที่ควรทำก่อนจ่ายเงิน

1. ขอสเปกและรายละเอียดวัสดุจากผู้ขายเป็นลายลักษณ์อักษร
2. หาพิกัดศุลกากรที่น่าจะใช่ และให้ตัวแทนออกของช่วยยืนยัน
3. ตรวจว่าพิกัดนั้นอยู่ในประกาศควบคุมของหน่วยงานใดหรือไม่
4. ถ้าต้องขออนุญาต สอบถามหน่วยงานถึงเอกสารที่ต้องใช้และระยะเวลา
5. เผื่อเวลาขึ้นทะเบียนหรือทดสอบตัวอย่าง ถ้ามีขั้นตอนนั้น
6. จ่ายเงินและกำหนดวันส่งของ หลังจาก รู้แล้วว่าใบอนุญาตจะทันหรือไม่

สามสถานการณ์ที่พบบ่อย

สั่งตัวอย่างมาทดสอบตลาด

ตัวอย่างไม่ได้รับยกเว้นจากการควบคุมโดยอัตโนมัติ สินค้ากลุ่มควบคุมต้องมีใบอนุญาตแม้จะนำเข้าชิ้นเดียว

ซื้อผ่านแพลตฟอร์มออนไลน์ต่างประเทศ

ผู้ขายบนแพลตฟอร์มมักไม่รู้และไม่รับผิดชอบกฎการนำเข้าของไทย ความรับผิดชอบอยู่ที่ผู้นำเข้าเสมอ

เครื่องจักรมือสอง

เครื่องจักรใช้แล้วบางประเภทมีเงื่อนไขเพิ่มเติม และบางรายการต้องผ่านการตรวจสอบสภาพก่อน ควรถามให้ชัดก่อนตกลงซื้อ

ถ้าของมาถึงแล้วแต่ไม่มีใบอนุญาต

ทางเลือกมีจำกัดและทุกทางมีค่าใช้จ่าย ตั้งแต่ขออนุญาตย้อนหลังซึ่งหลายกรณีทำไม่ได้ ส่งกลับต้นทาง หรือทำลาย ระหว่างนั้นค่าปรับตู้และค่าฝากเก็บเดินทุกวัน

นี่คือเหตุผลเดียวที่ทำให้การตรวจสอบก่อนสั่งซื้อคุ้มเสมอ แม้จะดูเสียเวลาในตอนแรก

รายการสินค้าควบคุม หน่วยงานที่รับผิดชอบ และเงื่อนไขการขออนุญาต เปลี่ยนแปลงตามประกาศที่ออกใหม่ ก่อนตัดสินใจนำเข้าจริงควรตรวจสอบกับหน่วยงานเจ้าของเรื่องหรือปรึกษาตัวแทนออกของ